Hoe muziek kan inspireren tot creatief leiderschap

Een tiental paraplu’s holt door de regen van het hoofdgebouw naar een muziekgebouwtje aan de andere kant van het grasveld. Het is medio juni, het regent en het is de dag van het jaarlijkse event van de Baak. Dit jaar gaat het over hoe kunst leiderschap kan inspireren: Art and Leadership is het thema.

De regen van me afschuddend, ga ik in het zaaltje zitten waar een jazz-trio klaar staat om een workshop improviseren te geven. Contrabassist, pianist en zangeres kijken verwachtingsvol de zaal in. “Wat is improviseren?” vraagt de pianist aan de zaal. Een mevrouw antwoordt: “Je gaat met z’n allen klaar staan en dan ga je gewoon wat spelen”.

Improviseren kun je leren
Nee hoor! Improviseren is niet zomaar wat spelen, improviseren kun je leren. In principe. Als je begint met improviseren, zo legt de pianist in de workshop uit, dan bouw je eigenlijk een database in je hoofd met structuurtjes. Harmonische structuurtjes, melodietjes, ritmes. Door deze database voortdurend uit te breiden, heb je steeds meer structuurtjes tot je beschikking die je kunt combineren. Leren improviseren is dus niet veel meer of minder dan het structuurtje voor structuurtje en melodietje voor melodietje uitbreiden van je database.

En dan is het de kunst om het bij een uitvoering niet als structuurtjes te laten klinken, maar als een logisch en toch verrassend geheel. Muziek is meer dan de structuurtjes en de techniekjes. Muziek is de samenhang en het gebied ertussen. Zoals Michael Jones – consultant en improvisatie pianist die ook tijdens het event optrad – zegt: For example, as a pianist I practice and rehearse many hours a month but this is not sufficient in itself – it only makes me a very good technician in playing the notes – but the music emerges in the space between the notes, in the pauses, the tone, the rhythm and touch – to be responsive to the deeper music I need to listen and be open and responsive to what is coming next, to be alive to the moment and to possibility – it is a conversation. (…) there is so much that inspires the music that cannot be predicted or planned in advance. This is the artist’s work – to be alive and responsive to what the moment calls for.

De juiste techniek op het juiste moment
En de link met leiderschap…? Loop een willekeurige boekhandel in en je vindt kasten vol met boeken over management, leidinggeven en de technieken en methodieken waarmee je dit kunt doen. Genoeg om je persoonlijke database uitgebreid mee te vullen. Maar in de praktijk komt het er op neer dat je de technieken weet toe te passen. De juiste techniek op het juiste moment en op een manier die passend is voor de situatie en voor jou. Net als een musicus: thuis studeren op de technieken en in de presentatie naar buiten toe opgaan in de dialoog en inspelen op wat het moment brengt. De leider als improvisatiekunstenaar.

Meer inspiratie krijgen:
Over Michael Jones en zijn ideeën over creatief leiderschap: http://www.pianoscapes.com/
De Baak organiseert regelmatig evenementen, masterclasses, e.d. over leiderschap: www.debaak.nl

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *